Planowanie oraz zakładanie działalności gospodarczej



Już na początku swojej drogi zawodowej wiele osób staje przed wyborem: praca na etat czy działalność gospodarcza? Bywa, że znużeni poszukiwaniem pracy marzeń postanawiają wziąć sprawy w swoje ręce i założyć działalność gospodarczą. Przymierzając się do tej decyzji warto najpierw uświadomić sobie, jakie wady i zalety ma taka forma zarobkowania.


Do plusów prowadzenia działalności gospodarczej na pewno można zaliczyć samodzielne stworzenie sobie miejsca pracy zgodnie z własnym pomysłem, umiejętnościami, a co najważniejsze własnymi zainteresowaniami. Wiąże się z tym duża satysfakcja z możliwości robienia nowych rzeczy i realizowania samodzielnie wytyczonych celów. Dla wielu osób ogromną zaletą będzie poczucie niezależności - samodzielne decydowanie o podejmowanych działaniach, ale także samodzielna organizacja pracy, elastyczny czas pracy czy decydowania o czasie wolnym. Własna działalność to satysfakcja z pracy dla siebie, a nie dla kogoś i co ważne, przy odpowiednich nakładach pracy możliwość osiągania wysokich dochodów.


Oczywiście, musimy także pamiętać o negatywnych aspektach.
Najważniejsze to ryzyko niepowodzenia naszego przedsięwzięcia. Musimy wziąć po uwagę konieczność poniesienia kosztów związanych z rozpoczęciem działalności gospodarczej. Nienormowane godziny pracy dające nam niezależność, mogą być też utrudnieniem, gdyż przedsiębiorca musi pracować zawsze wtedy, gdy firma tego potrzebuje. Własna działalność to duża odpowiedzialność finansowa i prawna, zarówno za siebie, jak i za ewentualnych pracowników. Ponadto przedsiębiorca ma sporo dodatkowych obowiązków, jak np. konieczność śledzenia zmian prawnych (przepisów podatkowych, przepisów Kodeksu pracy, zasad higieny pracy i bezpieczeństwa), prowadzenia dokumentacji firmowej i zmagania się z biurokracją. Wreszcie, by osiągnąć wysokie dochody, o których mowa przy zaletach, konieczna jest intensywna praca, stała kontrola sytuacji na rynku i walka o klienta.


Przymierzając się do prowadzenia działalności, dobrze jest zrobić sobie także bilans własnych umiejętności i predyspozycji.

  • Należy zadać sobie pytanie, czy jestem osobą odpowiedzialną i samodzielną?
  • Czy jestem gotów/gotowa stawiać czoło różnorodnym problemom?
  • Czy jestem przygotowany/przygotowana na podejmowanie wyzwań?
  • Czy potrafię oceniać sytuację i podejmować ryzyko?
  • Czy umiem rozsądnie gospodarować pieniędzmi?
  • Czy mam zdolności interpersonalne?

Ewentualne braki w zakresie własnym kompetencji możemy uzupełnić uczestnicząc w szkoleniach, warsztatach, coachingu, bądź też znaleźć współpracownika lub wspólnika, który uzupełni swoją osobą i swoimi predyspozycjami nasze braki.


Na etapie planowania działalności gospodarczej musimy gruntownie opracować pomysł na naszą działalność i przygotować biznesplan, nie tylko finansowy.

Solidna analiza rynku pod kątem prowadzenia własnej działalności gospodarczej obejmuje:

  1. Opis planowanego przedsięwzięcia (w tym rodzaj działalności, forma organizacyjno-prawna, forma rozliczeń z urzędem skarbowym (podatek VAT), przedmiot i zakres – w tym określenie planowanych PKD (Polskich Klasyfikacji Działalności), czy realizacja przedsięwzięcia wymaga uzyskania stosownych uprawnień, zezwoleń, certyfikatów, koncesji.
  2. Plan marketingowy (w tym opis produktu/usługi, charakterystyka rynku, potencjalnych klientów, analiza istniejącej konkurencji, promocja i kanały dystrybucji, prognoza przychodów).
  3. Plan inwestycyjny (w tym posiadane zasoby finansowe, planowany bilans).
  4. Aktualne zdolności wytwórcze (czy posiadamy niezbędne pomieszczenia, zasoby techniczne.


Finalnym etapem jest formalna rejestracja działalności gospodarczej.

Proces ten w ostatnich latach został znacząco uproszczony dzięki stworzeniu Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Rejestracja działalności przebiega w kilku prostych krokach:

  1. Rejestracja firmy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
    Istnieją dwa sposoby rejestracji firmy w CEIDG.
    Pierwszy z nich, tradycyjny, polega na wypełnieniu wniosku CEIDG-1 w formie papierowej i złożeniu go do urzędu gminy lub urzędu miasta.
    Drugi sposób, bardziej nowoczesny, to wypełnienie wniosku CEIDG-1 w Internecie, przy użyciu kreatora wniosku.
    Wypełniony wniosek można przesłać do urzędu gminy lub urzędu miasta również za pośrednictwem Internetu lub wydrukować go i zanieść do urzędu osobiście.
    Wniosek CEIDG-1 jest jednocześnie zgłoszeniem do ZUS-u (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), lub KRUS-u (Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego), Urzędu Statystycznego (o nadanie numeru REGON) i Naczelnika Urzędu Skarbowego (o nadanie numeru NIP).

  2. Pomimo częściowego zgłoszenia do ZUS-u, dokonanego przez złożenie wniosku CEIDG-1, przedsiębiorca musi się jeszcze zgłosić jako płatnik składek na ubezpieczenie społeczne, za siebie oraz swoich pracowników. W tym celu powinien złożyć jeden z formularzy zgłoszeniowych: ZFA, ZUA lub ZZA, przy czym wybór formularza zależy od konkretnej sytuacji przedsiębiorcy i jego pracowników.

  3. Złożenie wniosku CEIDG-1 jest równoznaczne z powiadomieniem urzędu skarbowego o wybranej formie opodatkowania do rozliczeń z podatku dochodowego oraz złożeniem wniosku o nadanie numeru NIP. Ważnym obowiązkiem, który pozostał do spełnienia, jest zarejestrowanie się przedsiębiorcy jako płatnika podatku VAT. Aby tego dokonać, należy wypełnić wniosek na formularzu VAT-R i uiścić opłatę. Z obowiązku rejestracji jako płatnika podatku VAT zwolnieni są tylko przedsiębiorcy prowadzący działalność ustawowo zwolnioną z podatku VAT a także nie osiągający dochodów przewyższających kwotę 150 000 PLN w skali roku. Korzyścią, jaka płynie z tej rejestracji dla przedsiębiorcy, jest późniejsza możliwość odliczania podatku VAT od kosztów zakupu.

  4. Warto, aby firma posiadała konto firmowe. Za jego pośrednictwem dokonuje się bowiem wszelkich przelewów związanych z działalnością firmy: spłaca się zobowiązania, otrzymuje należności, dokonuje przelewów do urzędu skarbowego czy ZUS-u.

  5. Przydatna będzie także pieczątka firmowa, na której powinny się znaleźć następujące dane: nazwa firmy, adres siedziby firmy, telefon kontaktowy, numer REGON, numer NIP.

  6. W zależności od rodzaju i charakteru planowanej działalności gospodarczej potrzebne może być również zgłoszenie się do kilku innych instytucji:
    - jeżeli planuje się zatrudnienie pracowników, należy złożyć do Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w formie tradycyjnej lub internetowej Kartę zgłoszenia pracodawcy;
    - jeżeli zakładana działalność będzie miała związek z produkcją lub sprzedażą żywności, należy złożyć wniosek o odbiór lokalu, w którym będzie ona wykonywana.
    Wniosek ten składa się do wojewódzkiej lub powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej czyli do Sanepidu.


Ścieżka ta nie jest zbyt skomplikowana i stanowi dobrą rozgrzewkę przed formalnościami, których należy pilnować już w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej. Przejście jej oznacza, że zostaliśmy przedsiębiorcami – pora na wdrażanie naszego biznesplanu, a zatem do dzieła!





Artykuł powstał w ramach projektu pt. „Czas na przedsiębiorczość młodych!”,
realizowanego z Narodowym Bankiem Polskim, w ramach programu edukacji ekonomicznej.